Dzisiaj jest: 29 Listopad 2020        Imieniny: Błażej, Walter, Fryderyk
Po powrocie z Krzemieńca

Po powrocie z Krzemieńca

/ Kościół Jezuitów pw. śś. Ignacego Loyoli i Stanisława Kostki oraz Liceum Krzemienieckie, w tle Góra Bony z ruinami zamku; źródło: Narodowe Archiwum Cyfrowe (domena publiczna) „Kędy wóz twój, bracie,…

Readmore..

Zuzanna Ginczanka  poetka z Wołynia

Zuzanna Ginczanka poetka z Wołynia

/ Zuzanna Ginczanka, fotografia z lat 30‑tych. Domena publiczna Zuzanna Ginczanka (właściwie Sara Polina Gincburg) uważana za jedną z najzdolniejszych poetek dwudziestolecia międzywojennego, urodziła się w Kijowie w 1917r. Jej…

Readmore..

UWAGA!!! Targi książki historycznej

UWAGA!!! Targi książki historycznej "listopad 2020"

TARGI KSIĄŻKI HISTORYCZNEJ ONLINE 26-29 LISTOPADA https://replika.eu/tytul/wirtulane_targi_ksiazki/ Targi książki historycznej, które na przełomie listopada i grudnia odbywały się w Warszawie były zawsze dużym wydarzeniem kulturalnym. Niestety w tym roku wirus…

Readmore..

Rozwój kultury naukowej i artystycznej ściśle uzależniony jest od stanu i rozwoju nauki i sztuki czystej

Rozwój kultury naukowej i artystycznej ściśle uzależniony jest od stanu i rozwoju nauki i sztuki czystej

Jakub Moroz - moderator panelu dyskusyjnego „Kultura, głupcze” podczas Kongresu Polska Wielki Projekt - wyjaśnił, iż tytuł panelu kryptonimuje po pierwsze, wagę spraw kulturalnych w życiu państwowym, w życiu narodowym,…

Readmore..

Ewa Dzieduszycka, „Podróżniczka”. Wspomnienia kresowej arystokratki wyciągnięte z szuflady po pół wieku

Ewa Dzieduszycka, „Podróżniczka”. Wspomnienia kresowej arystokratki wyciągnięte z szuflady po pół wieku

„Podróżniczka” to wspomnienia Ewy z Koziebrodzkich hrabiny Dzieduszyckiej, które przeleżały w szufladzie we Wrocławiu ponad pół wieku, nim wreszcie wypłynęły na światło dzienne. Autorka tej książki urodziła się w 1878…

Readmore..

20 listopada 1918 r. w Ustrzykach Dolnych

20 listopada 1918 r. w Ustrzykach Dolnych

/ Stanisław Maczek – Wikipedia, wolna encyklopedia Listopad 1918 r. był początkiem budowy niepodległej Polski i początkiem walki o jej wschodnie granice. Rozpoczęta w listopadzie 1918 r. ukraińsko- polska wojna…

Readmore..

„Kojdanowska Niepodległa Republika”.  Historia zapomniana

„Kojdanowska Niepodległa Republika”. Historia zapomniana

/ Dom Ludowy w Dzierżyńsku w 1932 r. Żródło wikipedia - domena publiczna W roku setnej rocznicy zwycięstwa w "Bitwie warszawskiej " warto wspomnieć o faktach nie tylko mało znanych,…

Readmore..

WIELCY LWOWIANIE  - MAURYCY ALLERHAND, LESZEK ALLERHAND

WIELCY LWOWIANIE - MAURYCY ALLERHAND, LESZEK ALLERHAND

Maurycy Mojżesz Allerhand (ur. 28 czerwca 1868 r. w Rzeszowie, zm. w sierpniu1942 r. we Lwowie) – polski prawnik, cywilista, adwokat, profesor Wydziału Prawa Uniwersytetu Lwowskiego. Pochodził z zamożnej żydowskiej…

Readmore..

Życiorys z relacją. Rękopis wyciągnięty  z szuflady

Życiorys z relacją. Rękopis wyciągnięty z szuflady

/ Zdjęcie: ojciec w mundurze - Zdjęcie ze zbiorów rodzinnych Kozłowski Albert syn Adolfa i Aleksandry z domu Rakowska. Urodzony dnia 29 września 1913 roku w kolonii Nowiny Dobratyńskie, gmina…

Readmore..

Wołyń – rok 1943

Wołyń – rok 1943

Zabłotce leżą między Włodzimierzem Wołyńskim a Sokalem, 5 km od Bugu. Mieszkańcy Zabłociec to Polacy i Ukraińcy. Wołyń słynie nie tylko z bardzo urodzajnej ziemi, ale przede wszystkim z bardzo…

Readmore..

Jądro ciemności B. Huka cz. II

Jądro ciemności B. Huka cz. II

Podrozdział: Kresy jako obszar aksjologii negatywnej. Huk pisze: „Koncept kresów, w XIX w. zabójczy w stosunku do kultury ruskiej, w XX w. stał się podłożem polskich koncepcji i ograniczonych praktyk…

Readmore..

Moje Kresy – Bogumiła Tymorek cz.1

Moje Kresy – Bogumiła Tymorek cz.1

Dzień 16 czerwca 1929 roku stał się dniem wiekopomnym, radosnym, głęboko zapisanym w mej pamięci i historii mego długiego przecież życia. Spotkało mnie w życiu wiele dobrego, jednak znacznie więcej…

Readmore..

Od UWO do OUN i UPA. cz.1

/ 20 lipca 1921 roku władzę w organizacji objął Jewhen Konowalec.

O ile znamy zbrodniczą działalność Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (OUN) i jej zbrojnego ramienia jakim była Ukraińska Powstańcza Armia (UPA), o tyle w niewielkim stopniu rozpowszechniamy wiedzę o haniebnym dorobku Ukraińskiej Organizacji Wojskowej (UWO), która w 1929 roku weszła do frakcji Bandery w OUN stając się „szkołą” dla zbrodniarzy tej frakcji oraz UPA.

Ta nielegalnie działająca w II RP organizacja -Ukraińska Organizacja Wojskowa (UWO), ukr. Українська Військова Організація, Ukrajinśka Wijśkowa Orhanizacija (УВО),- stała się sabotażową i terrorystyczną organizacją oraz zapleczem kadr dla członków ukraińskich bojówek i -nie bójmy się tego słowa- ukraińskich morderców.

Czy to przypadek, że UWO została powołana w sierpniu 1920 roku, w kulminacyjnym punkcie wojny polsko-bolszewickiej?

 Ukraińska Organizacja Wojskowa w roku 1929 weszła formalnie w skład Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (OUN), jednak do 1933 roku działała jako zakonspirowany i niezależny Referat Bojowy. Dopiero w tym roku Stepan Bandera, jako nowy przewodniczący Egzekutywy Krajowej OUN, zintegrował Referat Bojowy z resztą organizacji.

Do głównych, najważniejszych celów stawianych sobie przez UWO należały:

* - zbrojna walka o utworzenie niezależnego państwa ukraińskiego poprzez oderwanie od Polski województw: lwowskiego, tarnopolskiego i stanisławowskiego[2]

* - zamachy terrorystyczne i sabotaże

* -  działalność szpiegowska (w tym i ta rzecz Niemiec)

* - różnego rodzaju szkolenia wojskowe młodzieży, przede wszystkim: terrorystyczne, szpiegowskie, wywiadowcze, dla prowokatorów i dywersantów (m.in. w szeregach Reichswehry)[3]

* - przeciwdziałanie porozumieniu Ukraińców z Polską.  

 W drugiej połowie sierpnia 1920r.,  gdy toczyły się rozstrzygające walki pod Warszawą i o Lwów, opuściła wyznaczony rejon grupa która liczyła 1,7 tys. żołnierzy uzbrojonych w cztery działa i osiemnaście KM. Dowodzeni byli przez gen. Antin Krausa. Oddział ten skierował się na Pokucie, gdzie wybuchło antypolskie powstanie w okolicach Krasnego, a następnie przeszedł granicę z Czechosłowacją. (CAW, Oddz. II NDWP, t. 10, Meldunek specjalny Oddz. II Dowództwa Frontu Południowego dla Oddz. II NDWP z 1 IX 1920 r. w sprawie dezercji części żołnierzy 5. Ukraińskiej Dywizji Strzeleckiej. )

Dlatego nie bez znaczenia w powołanej  31 sierpnia 1920 w Pradze, na I Zjeździe Zagranicznym Przedstawicieli Ukraińskich Organizacji Wojskowych było uczestnictwo   przedstawicieli Korpusu Strzelców Siczowych, Ukraińskiej Armii Halickiej (głównie jej 6 Brygady), Związku Oficerów Ukraińskich z Wiednia, tzw. „sotni robotniczych” z Rusi Zakarpackiej oraz emigracji ukraińskiej z Ameryki.

Na czele utworzonego Kolegium Naczelnego UWO stanął sotnik Osyp Nawroćkyj a członkami  tegoż kolegium zostali: : Mychajło Matczak, Jarosław Czyż, Jurij Polianśkyj i Wołodymyr Cełewycz.

20 lipca 1921 roku władzę w organizacji objął Jewhen Konowalec. Szefem sztabu był ppłk Jurko Otmarsztejn, zajmował się on równocześnie organizacją działania UWO na terenie USRR. Podobną działalność prowadził również jego zastępca ppłk Jurko Tjutjunnyk oraz oficerowie: Iwan Andruch, M. Opoka, W. Romanyk, Nerosłyk, Reszetuch. Pierwsi dwaj zostali zabici w Kijowie po wykryciu Centralnego Ukraińskiego Komitetu Powstańczego.

/ Paszport Litwy wystawiony dla Jewhena Konowalca. - By Qypchak - Praca własna. Музей УНР (Київ), Domena publiczna, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=37962567

W jednym z artykułów (Stosunki polsko-ukraińskie od epoki unii lubelskiej do 1945 roku, str. 340-344) opublikowanym w 1999 r. w ramach zbiorowej pracy historyków pt. „Europa NIE prowincjonalna”, Ryszard Torzecki twierdził, że:

„mordy na Polakach nie były planowym działaniem UPA, a jedynie próbą wyrugowania z ziem. Zaprzeczają temu dowody znajdujące się w archiwach SBU w postaci rozkazów dowództwa grupy UPA-Północ, a zwłaszcza tajna dyrektywa dowódcy grupy UPA-Piwnycz, Dmytra Klaczkiwskiego, której dowód istnienia został opublikowany w pracy zbiorowej polskich historyków, pod redakcją Władysława Filara „Przed Akcją Wisła, był Wołyń” (Warszawa 2000, s. 38). 1)

Od początku swojego istnienia, Ukraińska Organizacja Wojskowa prowadziła działalność przeciwko państwu polskiemu. Największe nasilenie jej akcji terrorystycznych i dywersyjnych miało miejsce w roku 1922 i 1930 podczas tzw. pierwszego i drugiego wystąpienia UWO).

 Najważniejsze akcje UWO:

*- 25 września 1921 – nieudany zamach na Naczelnika Państwa marszałka Józefa Piłsudskiego i wojewodę lwowskiego Kazimierza Grabowskiego,

* - maj 1922 – zniszczenia w okolicach Przemyśla (spalenie magazynów wojskowych, uszkodzenie linii kolejowej i sieci telegraficznej),

* - lato 1922 – dokonanie około 300 aktów sabotażu i dywersji, w tym 129 podpaleń stogów zboża i budynków gospodarczych w polskich folwarkach[9],

* - 15 października 1922 – zamach i zamordowanie ukraińskiego nauczyciela i poety Sydora Twerdochliba (kandydata bloku „chliborobów” do Sejmu RP w wyborach 1922 roku, działającego na rzecz zbliżenia polsko-ukraińskiego) na stacji Sapieżanka,

* - 1922 – wysadzenie składu pocisków artyleryjskich w Rzeszowie, wysadzenie mostu kolejowego w Jaworowie, zniszczenie urządzeń wodnych w Lubaczowie, akty dywersyjne na kolei: na linii Lwów – Bóbrka (zniszczenie aparatury sygnalizacyjnej i łączności telefonicznej), koło Gródka Jagiellońskiego (rozkręcenie szyn), zniszczenie słupów telefonicznych na linii: Stanisławów – Kołomyja, Lwów – Sapieżanka, Lwów – Żółkiew,

* - 30 maja 1924 – napad na ambulans pocztowy pod Kałuszem,

* - 30 sierpnia 1924 – zamordowanie Sofrona Matwijasa, matematyka, dyrektora utrakwistycznego żeńskiego seminarium nauczycielskiego w Przemyślu.

* - 5 września 1924 – wrzucenie petardy prochowej pod powóz przebywającego we Lwowie prezydenta RP Stanisława Wojciechowskiego;

* - 29 września 1924 – próba napadu na ambulans pocztowego na trasie Dunajów – Pomorzany w powiecie zborowskim, ostrzelanie polskich funkcjonariuszy Policji Państwowej,

* - 28 listopada 1924 – napad na ambulans pocztowy pod Kałuszem,

* - 27 marca 1925 – napad na Pocztę Główną we Lwowie, zrabowano 32 500 złotych.

* - lato 1925 – napad na ambulans pocztowy pod Bohorodczanami, napad na urząd skarbowy w Dolinie, napad na urząd skarbowy w Śremie,

* - 19 października 1926 – zamordowanie lwowskiego kuratora szkolnego Stanisława Sobińskiego,

* - 7 września 1929 – zamach bombowy na budynek dyrekcji Targów Wschodnich we Lwowie; uszkodzenie budynku, trzy osoby ranne,

* - 6 marca 1929 – napad członków UWO-OUN na listonosza Franciszka Kochanowskiego we Lwowie. Listonosz wyrwał się napastnikom i zbiegł alarmując policję. Jeden z napastników został zatrzymany w czasie pościgu, drugi postrzelony w czasie pościgu zmarł z odniesionych ran,

* - 30 lipca 1930 – napad na ambulans pocztowy pod Bóbrką, rabunek 26 tys. złotych z transportu pocztowego, zabito konwojującego policjanta Józefa Molewskiego,

* - 28 października 1930 – napad na ambulans pocztowy w okolicach Bełza, zrabowano 13.720 zł, zabito jedną osobę, a ciężko raniono drugą (konwojenta).

UWO aktywnie działało na wsiach. Członkowie organizacji specjalizowali się także m.in. w rozprowadzaniu wśród ukraińskich chłopów nielegalnych broszur instruktażowych i propagandowych  w których uczono prowadzenia działalności terrorystycznej i sabotażowej. Pod okupacją Niemiecką ale jeszcze przed powstaniem UPA, te akcje zebrały „krwawe żniwo” o czym pisaliśmy w poprzednich numerach KSI. 

UWO miało też swoją konspiracyjną prasę która ukazywała się pod zmienionymi tytułami dla "zakamuflowania" ich treści, np.: Gospodarstwo wiejskie, Gimnastyka i jej wpływ na zdrowie, Żywoty świętych.

Ukraińcy z UWO dopuszczali się także innych licznych akcji sabotażowych takich jak:

Zrywaniem łączności telefonicznej i telegraficznej, rozsyłania anonimów z groźbami do osób lojalnych wobec państwa polskiego, niszczenie mienia publicznego, znieważanie polskiego godła państwowego, bojkot uroczystości państwowych, kolportaż nielegalnych druków gloryfikujących członków UWO.

Zarówno UWO jak i późniejsza OUN, w swoich działaniach propagandowych podkreślali prawa do niepodległościowego bytu i walki z bronią o jego zdobycie.

Greckokatolicki biskup stanisławowski Grzegorz Chomyszyn o takich postawach pisał w swojej pracy „Problem ukraiński”w roku 1932 w której przekonywał, że: przyjęcie przez Ruś chrztu z Bizancjum, a nie z Rzymu, było wielkim nieszczęściem, gdyż sprawiło, że podstawowe prawdy wiary nie stały się zarazem zasadami postępowania wiernych w życiu codziennym, oraz, że: nacjonalizm  ten należy uważać za największą aberracje umysłu ludzkiego, za coś gorszego od pogaństwa. Jest on najstraszniejszą nowoczesną herezją.

Trudno się nie zgodzić z biskupem Chomyszynem tym bardziej, że dzisiejsza narracja probanderowskich środowisk niczym nie nie odbiega od tej głoszonej przez ich poprzedników.

Ci z kolei (poprzednicy) w 1930 roku w znajdującym się w Archiwum MSWiA tekście Dmowskiego -Archiwum MSWiA, sygn. K-458- zostali poddani ostrej krytyce który to w kwestii ukraińskiej napisał tak:

Nie ma siły ludzkiej, zdolnej przeszkodzić temu, ażeby oderwana od Rosji i przekształcona na niezawisłe państwo Ukraina stała się zbiegowiskiem aferzystów całego świata, którym dziś bardzo ciasno jest we włas­nych krajach, kapitalistów i poszukiwaczy kapitału, organizatorów przemysłu, techników i kupców, speku­lantów i intrygantów, rzezimieszków i organizatorów wszelkiego gatunku prostytucji: Niemcom, Francuzom, Belgom, Włochom, Anglikom i Amerykanom pośpieszyliby z pomocą miejscowi lub pobliscy Rosjanie, Polacy, Ormianie, Grecy, wreszcie najliczniejsi i naj­ważniejsi ze wszystkich Żydzi. Zebrałaby się tu cała swoista Liga Narodów…

 i dalej:

Te wszystkie żywioły przy udziale sprytniejszych, bardziej biegłych w interesach Ukraińców, wytworzyłyby przewodnią warstwę, elitę kraju. Byłaby to wszakże szczególna elita, bo chyba żaden kraj nie mógłby poszczycić się tak bogatą kolekcją międzynarodowych kanalii.

Dmowski jak Nostradamus przepowiedział to z czym dzisiaj mamy do czynienia i niestety to się sprawdza. Sprawdza się to zwłaszcza z wymienionymi wcześniej dwoma ostatni celami UWO.

W sieci widzimy jak ukraińska młodzież od najmłodszych lat wychowywane jest w duchu banderowskiej ideologii opartej na wrogości do Polaków ale umiłowania dla przodków wywodzących się m.in. z SSGalizjen.

Źródła:

1.Torzecki w artykule pisał: Często słyszy się, że konfrontacja była planowym działaniem Ukraińców, którzy chcieli całkowicie pozbyć się Polaków, mordując ich, na co dziś nie mamy żadnych dowodów. Ukraińcy podjęli decyzję usunięcia Polaków ze spornych terenów przez ich wyrugowanie a nie wymordowanie. Dopiero kiedy się to nie powiodło, a Polacy nie chcieli opuścić terenów doszło do użycia siły. Por. Władysław i Ewa Siemaszko, „Ludobójstwo dokonane przez nacjonalistów ukraińskich na ludności polskiej Wołynia 1939-1945”, s. 20 i 31

2.Roman Wysocki, Organizacja Ukraińskich Nacjonalistów w Polsce 1929-1939, Lublin 2003, Wyd. UMCS s. 283;

- Grzegorz Motyka, Od rzezi wołyńskiej do akcji „Wisła”. Konflikt polsko-ukraiński 1943-1947, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2011, ​ISBN 978-83-08-04576-3​, s. 16.; Karol Grunberg, Bolesław Sprengel, Trudne sąsiedztwo, Warszawa 2005, s. 355, 358-359, 372, 422-423; Любов Цегельська ДЕРЖАВНА ЖІНОЧА ВЧИТЕЛЬСЬКА СЕМІНАРІЯ В ПЕРЕМИШЛІ, Swoboda, dziennik ukraiński Jersey City i New York, nr 178, 18 września 1984.; Agnieszka Biedrzycka, Kalendarium Lwowa 1918-1939, Kraków 2012, wyd. Universitas, ​ISBN 97883-242-1678-9​, s. 252.; Robert Litwiński, Policja wobec UWO i OUN w II Rzeczypospolitej, Biuletyn IPN, nr 12 (121).

CDN.