Dzisiaj jest: 22 Czerwiec 2021        Imieniny: Paulina, Jan, Tomasz
Moje Kresy.  Czesław Włodarski  cz.3

Moje Kresy. Czesław Włodarski cz.3

/ Szczecinek 1952 r .Czesław Włodarski w Szkole Podoficerskiej Wojsk Łączności. Kowpakowcy nazwani tak od nazwiska, Sidor Artiemiewicz Kowpak, dowódca oddziałów partyzanckich pochodzenia ukraińskiego, generał major Armii Czerwonej.W lutym 1944roku…

Readmore..

Sowieci nas rozbrajają  (27 WDP AK - W „sojuszniczej” pułapce. Przerwany marsz na Warszawę.)

Sowieci nas rozbrajają (27 WDP AK - W „sojuszniczej” pułapce. Przerwany marsz na Warszawę.)

/ 27 WDP AK przed rozbrojeniem na Lubelszczyźnie Rok 1944 przyniósł nadzieję na rychłe zakończenie niemieckiej okupacji. Wojska III Rzeszy niemieckiej ponosiły klęski na wszystkich frontach, z trudem starając się…

Readmore..

Polski koszt budowy kolei Lwów Czerniowce 21 milionów 131 597 złotych

Polski koszt budowy kolei Lwów Czerniowce 21 milionów 131 597 złotych

„To nie jest ukraińska cerkiew. To powinna być ukraińska rzymsko-katolicka cerkiew. Niestety, ona jest cała w biało czerwonych flagach”- stwierdził na posiedzeniu rady miasta Chodorów jego burmistrz, Ołeh Kocowśkyj. Radni…

Readmore..

List otwarty: Odszkodowania (reparacje) wojenne za II wojnę światową

List otwarty: Odszkodowania (reparacje) wojenne za II wojnę światową

Podczas II wojny światowej Polska została zaatakowana przez Niemcy 1 września zaś 17 września 1939 przez ZSRS i straciła nie sześć milionów swoich obywateli w tym około trzy miliony pochodzenia…

Readmore..

DORA KACNELSON  PATRIOTKA Z DROHOBYCZA

DORA KACNELSON PATRIOTKA Z DROHOBYCZA

Panią docent dr Dorę Kacnelson, Żydówkę z Drohobycza na ziemi lwowskiej, poznałam podczas tegorocznej uroczystości wręczenia jej orderu "Polonia Mater Nostra Est" za pomoc Polakom na dawnych polskich Kresach Wschodnich…

Readmore..

„Republika  kołkowska”, chluba ukraińskich nacjonalistów

„Republika kołkowska”, chluba ukraińskich nacjonalistów

Miejscowość (wieś) Kołki powstała w XVI wieku. Pierwsza wzmianka o miejscowości pochodzi z 1545 r. Leżała w granicach województwa wołyńskiego Królestwa Polskiego. Była własnością kolejno kilku wielkich rodów arystokratycznych: Ostrogskich,…

Readmore..

Oszmiańskie historie. - OŚWIECIMSCY  Z UKROPISZEK

Oszmiańskie historie. - OŚWIECIMSCY Z UKROPISZEK

/ Janka, Irka i Hela Óswiecimskie. Zdjęcie wykonane przed I wojną światową na Ukrainie. fot. zbiory Haliny i Witolda Bobrowskich Powiat oszmiański za czasów Rzeczypospolitej Obojga Narodów był największym z…

Readmore..

„Śladem UPA„. Czytać, nie czytać?

„Śladem UPA„. Czytać, nie czytać?

W maju bieżącego roku, nakładem wydawnictwa Libra ukazała się książka "Śladem UPA. Kronika sotni Ukraińskiej Powstańczej Armii ,,Wowky" (24 sierpnia 1944–11 lipca 1945)". Przyglądając się okładce książki dostrzeżemy, że autorem…

Readmore..

Anarchia Syrnyka  w Trykutniku  bieszczadzkim. cz.3

Anarchia Syrnyka w Trykutniku bieszczadzkim. cz.3

"Pogrzeb Polski", zdjęcie z akt Specjalnego Sądu Karnego w Rzeszowie w sprawie oskarżonego Dymitra Szajniaka z Dąbrówki Polskiej w powiecie sanockim. Z zasobu AIPN 14 kwietnia 1940 r. w miasteczku…

Readmore..

”Córka regimentu” - Baśka Murmańska

”Córka regimentu” - Baśka Murmańska

Baśka Murmańska w Nowym Dworze Mazowieckim ma swoją ulicę, a obok Muzeum Kampanii wrześniowej w Twierdzy Modlin znajduje się jej pomnik. Również staraniem Miasta Nowy Dwór Mazowiecki i Lokalnej Organizacji…

Readmore..

SYN KRESÓW - OPOWIEŚĆ TUŁACZA

SYN KRESÓW - OPOWIEŚĆ TUŁACZA

/ Foto Siemiginów rzeka Stryj. WPROWADZENIE Bohaterami powieści jest mój stryj Polak Władysław Frączek i Ukrainiec Mykoła Bojko. Rzecz dzieje się na kresach w Siemiginowie nad rzeką Stryj. To historia…

Readmore..

10 TYSIĘCY POLAKÓW URATOWANYCH Z RZEZI WOŁYŃSKIEJ PRZEBRAŻE - POLSKI OŚRODEK SAMOOBRONY

10 TYSIĘCY POLAKÓW URATOWANYCH Z RZEZI WOŁYŃSKIEJ PRZEBRAŻE - POLSKI OŚRODEK SAMOOBRONY

 „Ojciec miał rozpłataną głowę i odcięte ręce, żona była zmasakrowana, zaś dwaj synowie (7-9 lat) mieli odrąbane palce, a 6-miesięczna córeczka była uduszona sznurkiem” - piszą Władysław i Ewa Siemaszkowie…

Readmore..

ŚLADAMI SŁÓW SKRZYDLATYCH RZECZ O BOŻENIE RAFALSKIEJ

Lutnią obudziłaś drzemiący świat

I w jednej struny chwili

Stałaś się opoką dźwięku

 

Byłaś i trwałaś wiernie

Swojej Ojczyźnie, Miastu swemu

Semper fidelis Tyś zwieńczona

I w Trójcy Świętej Jedynemu

Nie odeszłaś, jesteś z nami

W Twoim Lwowie, w Twoim Wilnie

Twoja jest tylko Pieśń nad Pieśniami

Pierwsza miłosna Pieśń nad wszystko

Przed laty, pewnego czerwcowego popołudnia zostałem zaproszony do Radia Lwów na prezentację książki "Fotografie polskie". Radio Lwów nie było mi obce, tutaj przecież przeżyłem swój debiut literacki wierszem w 1941 roku. Wiersz wygłoszony był wówczas wyjątkowo w języku polskim przez znanego lwowskiego aktora, jako, iż Lwów znajdował się pod sowiecką okupacją, a działo się to tuż, tuż, przed napadem wojsk niemieckich 22 czerwca 1941 roku. Ukończyłem wówczas 10 rok życia.

Gdy po prezentacji "Fotografii polskich" owego czerwcowego popołudnia wyszedłem ze studia, zastałem w pomieszczeniach kilka osób, a wśród nich dwie panie, Bożenę Rafalską, wówczas już redaktor naczelną "Lwowskich Spotkań" w ożywionej rozmowie z moją żoną Aliną Borkowska - Szumańską. Gdy podszedłem z dumą się przywitać i przedstawić Bożence, okazało się, iż panie wcale nie rozmawiały o mojej poezji, prezentowanej przed chwilą, lecz o...kotach. Okazało się, iż obydwie panie są entuzjastkami tych zwierzątek i ze studia, zaproszeni zostaliśmy przez Bożenę do jej redakcji przy ul. Rylejewa 9.

Bożena Rafalska urodziła się w 1949 r. we Lwowie. Ukończyła polską szkołę im. Marii Konopnickiej we Lwowie. W 1975 r., po studiach polonistycznych w Instytucie Pedagogicznym w Wilnie została na Litwie, rozpoczęła pracę w jedynej wówczas w Związku Radzieckim polskiej gazecie - "Czerwonym Sztandarze". Przez jakiś czas była redaktorką pisma Związku Polaków na Litwie "Nasza Gazeta". W końcu lat osiemdziesiątych XX wieku, w okresie odrodzenia polskości na Ukrainie, wróciła do rodzinnego Lwowa i korzystając z doświadczeń wileńskich stała się pomysłodawczynią i założycielką pierwszej polskiej gazety na Ukrainie - "Gazety Lwowskiej". Przez dziesięć lat była jej redaktor naczelną. Nadała gazecie unikatowy charakter i niepowtarzalny klimat, wiążąc polskość z uniwersalną tradycją Lwowa. W 2001 r. założyła miesięcznik "Lwowskie Spotkania", poświęcony głównie kulturze, sztuce i życiu artystycznemu Polaków we Lwowie, na ziemi lwowskiej i na Ukrainie.

Była wielką miłośniczką poezji Zbigniewa Herberta i przyjaciółką całej Rodziny tego Wielkiego Poety, lwowianina. W październiku 2004 roku wydała numer specjalny "Lwowskich Spotkań" "Zbigniew Herbert i Lwów wydanie specjalne w 80 rocznicę urodzin Poety 1924-2004". Nasz kolega redakcyjny Mariusz Olbromski napisał niepowtarzalny tekst " Poeta wierności", będący bogatym studium życia i twórczości tego Poety. "Poeta wierności" Mariusza Olbromskiego stanowi uniwersalny zapis historiograficzny i monograficzny, w wielu wątkach całkowicie nieznany, zapewne już służący polskim historykom jako dokument bezcenny. Bożena Rafalska w tym numerze specjalnym zaprezentowała kilka zupełnie nieznanych utworów Poety, jak również bogaty tekst monograficzny "Powrót do Miasta Dni Zbigniewa Herberta we Lwowie (16 -17 marca 2002 r.)". Rafalska w owym tekście pisze m. in: ..."Był to symboliczny powrót poety do miasta w którym się urodził, miasta, które wywarło przemożny wpływ na jego życie i stało się jednym z motywów trwale obecnych w jego twórczości...W czasie sesji o Zbigniewie Herbercie mówili Polacy i Ukraińcy, naukowcy i przyjaciele poety...część literacką, recytacjami   sesji naukowej na Uniwersytecie Lwowskim wzruszająco zakończyli recytacjami poezji Herberta mali aktorzy teatru "Baj", działającego przy szkole nr 10 (szkoła św. Marii Magdaleny), a prowadzonego przez wielce zasłużoną nauczycielkę i polonistkę - Marię Iwanową...Wieczorem w Baszcie Prochowej (obecnie Klub Architektów) odbył się koncert przy świecach, w czasie którego poezję Herberta oraz jego duchowych przyjaciół Krzysztofa Kamila Baczyńskiego, Tadeusza Gajcego, śpiewał Piotr Szczepanik..."Nigdy bym nie pomyślał, że będę śpiewał poezję mojego mistrza dla lwowskiej publiczności" - powiedział poruszonym głosem Piotr Szczepanik...W niedzielę 17 marca - drugi dzień uroczystości herbertowskich - rozpoczął się mszą świętą odprawioną przez Jego Eminencję ks. kard. Mariana Jaworskiego w kościele św. Antoniego na Łyczakowie, gdzie Zbigniew Herbert został ochrzczony w 1924 roku...Był to kościół parafialny Herbertów, gdzie mieszkali w jego najbliższym sąsiedztwie, a babcia Herberta "przenajświętsza babcia, Maria z Bałabanów, Maria Doświadczona", należała do  trzeciego zakonu franciszkańskiego i właśnie do św. Antoniego chodziła się modlić. Ksiądz Kardynał w niezwykłym kazaniu powiedział o poecie: "Twórczość Zbigniewa Herberta jest świadectwem wiary w porządek wartości, a zarazem ich obroną...Głosi ona wartości nieprzemijające, które trzeba razem z nim odkrywać i realizować..."....Po mszy św. tablice upamiętniające chrzest Zbigniewa Herberta odsłoniła siostra poety Halina Herbert-Żebrowska, a poświęcenia dokona Ksiądz Kardynał'...".

Bożena Rafalska we Lwowie inspirowała i realizowała ważne projekty kulturalne, takie jak opisane "Dni Zbigniewa Herberta", polsko-ukraińskie wydanie jego poezji, czy upamiętnianie miejsc we Lwowie związanych z poetą. Uczestniczyła w Festiwalach Kultury Polskiej na Ukrainie, zajmowała się promocją młodych twórców polskich: poetów, fotografów, malarzy, literatów. Inspirowała szereg działań kulturalnych służących współpracy polsko-ukraińskiej, czego najlepszym dowodem jest bogata seria literatury polskiej w tłumaczeniu na język ukraiński, wydana przez Wydawnictwo Kamieniar ze Lwowa, z którym współpracowała. Była założycielką i członkinią zarządu Lwowskiego Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych, członkiem Związku Dziennikarzy Polskich na Wschodzie oraz Federacji Organizacji Polskich na Ukrainie. Prowadziła we Lwowie polską galerię "Własna strzecha", która stanowi niezwykle ważne miejsce na polskiej mapie kulturalnej tego miasta.

W Wilnie miała wielu przyjaciół. Kilka lat temu, kiedy zachorowała i potrzebne były pieniądze na operację i leczenie, przyjaciele zorganizowali pomoc. Odbył się wówczas między innymi wieczór poetycko-muzyczny pod tytułem "Śladami słów skrzydlatych Wilno-Lwów" w wykonaniu aktorów Teatru Polskiego w Wilnie.

W tym miejscu należy wspomnieć o wspaniałej książce autorstwa Bożeny Rafalskiej i Mariusza J. Olbromskiego " Śladami słów skrzydlatych...pomniki pisarzy i poetów polskich na Kresach Południowych dawnej Rzeczypospolitej" wydanej nakładem Muzeum Narodowego Ziemi Przemyskiej. W jednym z następnych numerów "Kuriera Galicyjskiego" opracuję krytykę literacką tego wspaniałego dzieła.

Z Bożenką przyjaźniliśmy się serdecznie, zostałem stałym korespondentem "Lwowskich Spotkań". Bożena odwiedzała nas w Krakowie każdego miesiąca, wydając gazetę w Przemyślu, przyjeżdżała do Krakowa do nas i do naszych siedmiu domowych kotków. Chodziliśmy na krakowskie spacery, głównie na Planty i na Wawel.

Gdy kolejny raz umawialiśmy nasze spotkanie, Bożena zapytała mnie fragmentem mojego wiersza: ..."dwa miasta otrzymałeś w darze, a które piękniejsze, czy Lwów katedrą marzeń, czy groby królewskie..."?

Pamiętam, gdy w roku 2009 zapytała mnie, dlaczego dotąd nie napisałem niczego o rotmistrzu Witoldzie PIleckim? Nadarzyła się wówczas znakomita okazja odsłonięcia popiersia Rotmistrza w krakowskim parku dra  Henryka Jordana. Napisałem wówczas reportaż o Rotmistrzu "Pieśń o fladze w hołdzie Rotmistrzowi" pomieszczonym w "Lwowskich Spotkaniach" nr 5 2009 r.

Gdy przyjeżdżałem do Lwowa, zawsze w Galerii Sztuki na Rylejewa 9 Bożena organizowała moje spotkania autorskie. Zamieszczała również w "Lwowskich Spotkaniach" cykliczne teksty o moich spotkaniach z poezją jako stałą rubrykę. zatytułowaną "Czwartkowe wieczory przy świecach - spotkania z poezją Aleksandra Szumańskiego".

Redaktor naczelny "Kuriera Galicyjskiego" Marcin Romer zaproponował mi wydanie numeru specjalnego o mojej twórczości np. o " Czwartkowych wieczorach przy świecach - spotkania  z poezją Aleksandra Szumańskiego" u Bożeny Rafalskiej"

To wielka strata dla Polski, dla nadziei, niepodległości, suwerenności i zapominanej kultury kresowej. Bożena Rafalska, absolwentka studium dziennikarstwa Uniwersytetu w Wilnie, jako pierwszy krok w powojennej rzeczywistości Lwowa reaktywowała "Gazetę Lwowską", będąc jej naczelną redaktor przez wiele lat. Później założyła we Lwowie niepowtarzalne "Lwowskie Spotkania", ukazujące się miesięcznie, będące skarbnicą wiedzy o kulturze kresowej. Prywatnie, była naszą wieloletnią przyjaciółką na tzw. dolę i niedolę. Obdarzała mnie wielokrotnie zaszczytami występów autorskich w jej redakcji "Lwowskich Spotkań" przy ul Rylejewa 9 (Badenich 9). Miałem zaszczyt reprezentować Bożenę Rafalską, jako dziennikarz "Lwowskich Spotkań" na corocznym "Światowym Forum Mediów Polonijnych" rozpoczynających się każdego roku w Tarnowie, organizowanych przez redaktora Stanisława Lisa, prezesa Małopolskiego Forum Współpracy z Polonią. Głośne stało się wystąpienie red. Bożeny Rafalskiej w Senacie RP gdy zwróciła sie do Macieja Płażyńskiego o zwiększenie pomocy dla wschodnich mediów polskich.

Pogrzeb Bożeny Rafalskiej odbył się w czwartek 26 marca 2015 roku we Lwowie.

WSPOMNIENIA "WILNOTEKI" ODESZŁA BOŻENA RAFALSKA LEGENDARNA BOŻENA RAFALSKA NIE ŻYJE

W poniedziałek, 23 marca, we Lwowie odeszła na zawsze śp. Bożena Rafalska, wileńsko-lwowska dziennikarka, animatorka życia kulturalnego Polaków we Lwowie. Mistrzyni dziennikarskiego pióra, całym swym życiem służyła społeczności Polaków pozostawionych za wschodnią granicą na Kresach, na zawsze łącząc swoją szaloną dziennikarską energią Wilno i Lwów. Odeszła w wieku 66 lat, po ciężkiej chorobie.

Bożena Rafalska urodziła się w 1949 r. we Lwowie. Ukończyła polską szkołę im. Marii Konopnickiej we Lwowie. W 1975 r., po studiach polonistycznych w Instytucie Pedagogicznym w Wilnie została na Litwie, rozpoczęła pracę w jedynej wówczas w Związku Radzieckim polskiej gazecie - "Czerwonym Sztandarze". Przez jakiś czas była redaktorką pisma Związku Polaków na Litwie "Nasza Gazeta". W końcu lat osiemdziesiątych XX wieku, w okresie odrodzenia polskości na Ukrainie, wróciła do rodzinnego Lwowa i korzystając z doświadczeń wileńskich stała się pomysłodawczynią i założycielką pierwszej polskiej gazety na Ukrainie - "Gazety Lwowskiej". Przez dziesięć lat była jej redaktor naczelną. Nadała gazecie unikatowy charakter i niepowtarzalny klimat, wiążąc polskość z uniwersalną tradycją Lwowa. W 2001 r. założyła miesięcznik "Lwowskie Spotkania", poświęcony głównie kulturze, sztuce i życiu artystycznemu Polaków we Lwowie, na ziemi lwowskiej i na Ukrainie.

We Lwowie inspirowała i realizowała ważne projekty kulturalne, takie jak "Dni Zbigniewa Herberta", polsko-ukraińskie wydanie jego poezji, czy upamiętnianie miejsc we Lwowie związanych z poetą. Uczestniczyła w Festiwalach Kultury Polskiej na Ukrainie, zajmowała się promocją młodych twórców polskich: poetów, fotografów, malarzy, literatów. Inspirowała szereg działań kulturalnych służących współpracy polsko-ukraińskiej, czego najlepszym dowodem jest bogata seria literatury polskiej w tłumaczeniu na język ukraiński, wydana przez Wydawnictwo Kamieniar ze Lwowa, z którym współpracowała. Była założycielką i członkinią zarządu Lwowskiego Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych, członkiem Związku Dziennikarzy Polskich na Wschodzie oraz Federacji Organizacji Polskich na Ukrainie. Prowadziła we Lwowie polską galerię "Własna strzecha", która stanowi niezwykle ważne miejsce na polskiej mapie kulturalnej tego miasta.

W Wilnie miała wielu przyjaciół. Kilka lat temu, kiedy zachorowała i potrzebne były pieniądze na operację i leczenie, przyjaciele zorganizowali pomoc. Odbył się wówczas między innymi wieczór poetycko-muzyczny pod tytułem "Śladami słów skrzydlatych Wilno-Lwów" w wykonaniu aktorów Teatru Polskiego w Wilnie. Msza święta za duszę zmarłej została odprawiona, 27 marca 2015 roku (w piątek) o godz. 18.00, w kościele pod wezwaniem Ducha Świętego w Wilnie.

Odejście Bożeny Rafalskiej to ogromna strata dla spraw polskich na Kresach. Cześć jej pamięci!

Opracował Aleksander Szumański

http://www.wilnoteka.lt/pl/artykul/nie-zyje-bozena-rafalska

http://www.aleszum.btx.pl/index.php/publikacje/1466-sladami-slow-skrzydlatych-rzecz-o-bozenie-rafalskiej-2

http://www.aleszum.btx.pl/index.php/publikacje/1467-czwartkowe-wieczory-bozeny-rafalskiej-przy-swiecach